Abhinawagupta

Abhinawagupta (ur. ok. 950, zm. ok. 1120) - hinduski uczony, filozof i mistyk pochodzący z Kaszmiru, urodzony w rodzinie bramińskiej. Jego pisma obejmują około 50 rozpraw, komentarzy i hymnów mistyczno-filozoficznych. Według tradycji był wcieleniem węża Śeszy.

Myśl Abhinawaguptapady przeszła trzy etapy rozwoju: tantryczny, estetyczny i filozoficzny. Filozofią i rytuałem, a przede wszystkim systematycznym wykładem mistyki i myśli tantrycznej szkoły kula, zajął się w swoim największym dziele, Tantraloce [Światło tantry]. Myśli zawarte w Tantraloce skondensował następnie w dziele o znacznie mniejszych rozmiarach Tantrasara.

Okres estetyczny rozwoju myśli Abhinawaguptapady reprezentuje szereg komentarzy traktujących o mistyce, teatrze i poezji. Stanowią je komentarz Loćana [Pogląd] do Dhwanjaloki [Światła dźwięku] i Abhinawabharati [Najnowszy [komentarz] do Bharaty] do Natjaśastry, traktatu Bharaty o teatrze.

Najważniejsze teksty filozoficzne Abhinawaguptapady to Iśwarapratjabhidźńa i Iśwarapratjabhidźniawiwrytiwimarsini''] [Rozprawa o interpretacji pojęcia rozpoznania Iśwary]. Pierwszy tekst stanowi komentarz do zaginionego dzieła Utpalaćarji Iśwarapratjabhidźniawimarśini [Rozprawa o rozpoznaniu Boga], drugi stanowi wykład teorii o rozpoznaniu (pratjabhidźńa) tego, co transcendentalne w tym, co poznawalne zmysłowo.

Bibliografia

  • Krzysztof Byrski, Abhinawaguptapada, hasło w: Encyklopedia katolicka, t. 1, Lublin 1989.

Linki zewnętrzne

O ile nie zaznaczono inaczej, treść tej strony objęta jest licencją Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License