Ontyczny

Ontyczny (z gr. on - byt) - bytowy, odnoszący się do bytu, w jakiś sposób związany z bytem. Niekiedy używa się też rzeczownika ontyczność. Określenie "ontyczny" występuje przeważnie jako składnik pewnych stałych zwrotów, takich jak "status ontyczny", a ponadto ma specyficzne, złożone znaczenie w filozofii Martina Heideggera. Pod wpływem znaczenia terminu w filozofii Martina Heideggera w terminologii ogólnofilozoficznej zaczęto używać słowa "ontyczny" także na określenie tego, co dotyczy jedynie bytów konkretnych, a nie wszelkich bytów.

Określenie "ontyczny" jest przeciwieństwem określenia "ontologiczny", jeśli pod terminem "ontologiczny" rozumie się "odnoszący się do ontologii": "ontologiczny" znaczy wtedy "odnoszący się do teorii bytu", "ontyczny" znaczy wtedy "odnoszący się do przedmiotu teorii bytu".

Atom ontyczny to każdy przedmiot niepodzielny - w odróżnieniu od atomu w fizyce. Możliwość ontyczna to przeciwstawia się [[możliwość|możliwości]] logicznej: przedmiot jest możliwy logicznie, gdy nie jest sprzeczny, możliwy ontycznie jest natomiast wtedy, gdy rzeczywiście, faktycznie trwa przez jakiś okres. Prawdziwy ontycznie jest taki stan rzeczy, który zachodzi aktualnie - koncepcja prawdziwości ontycznej odróżnia się tu od klasycznego rozumienia prawdy, które dotyczy nie samych stanów rzeczy, ale zdań lub sądów o nich. Kategorie ontyczne to najogólniejsze rodzaje przedmiotów, wśród których wyróżnia się najczęściej rzeczy, stany rzeczy, procesy, cechy i własności, relacje, zdarzenia. Status ontyczny danego przedmiotu to jego sposób istnienia, zwłaszcza stopień realności (wyróżnia się tu przedmioty istniejące i intencjonalne, realne i fikcyjne, aktualne i potencjalne, konieczne i przygodne, fizyczne i niefizyczne, konkretne i abstrakcyjne) czy też przynależność do którejś z kategorii ontycznych przedmiotów; czasem też zwrot "status ontyczny" używany jest na określenie przynależności do jakiejś mniej ogólnej kategorii przedmiotów, np. kategorii ludzi. Homogeniczność ontyczna to wspólny status ontyczny jakiejś grupy przedmiotów.

Znaczenie terminu w filozofii Martina Heideggera

Bibliografia

  • Jacek Jadacki, Człowiek i jego świat. Propedeutyka filozofii, Academica, Warszawa 2003
  • Antoni Podsiad, Słownik terminów i pojęć filozoficznych, Instytut Wydawniczy Pax, Warszawa 2000
O ile nie zaznaczono inaczej, treść tej strony objęta jest licencją Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License